احکام حبس ابد چهار زندانی سیاسی عرب احوازی، پس از تحمل ۲۱ سال حبس و شرایط دشوار زندان، با اعمال عفو به ۲۵ سال و یک ماه کاهش یافت. با توجه به قوانین کیفری و مدت زمان سپریشده از دوران حبس، فعالان حقوق بشر خواستار آزادی فوری این افراد هستند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این چهار فعال به نامهای ناظم بریهی، یحیی ناصری،عبدالزهرا هلیچی و عبدالامام زائری، در پاییز سال ۱۳۸۴ طی موج گسترده بازداشتها توسط نیروهای امنیتی دستگیر شدند. این زندانیان هماکنون در زندانهای شیبان احواز و اراک دوران محکومیت خود را سپری میکنند.
بررسی روند رسیدگی به پرونده این زندانیان نشان میدهد که آنان پس از ماهها نگهداری در سلولهای انفرادی و تحمل شکنجههای جسمی و روانی بهمنظور اخذ اعترافات اجباری، در دادگاههای غیرشفاف انقلاب با اتهامات سنگین امنیتی مواجه و به حبس ابد محکوم شدند. این افراد در طول بیش از دو دهه حبس، بهطور سیستماتیک از حقوق اولیه یک زندانی نظیر مرخصی قانونی و دسترسی به خدمات درمانی مناسب محروم بودهاند.
وضعیت فعلی زندانیان:
ناظم بریهی: وی پیش از بازداشت، طلبه علوم دینی و فعال فرهنگی-مذهبی بود. بریهی که در سنین جوانی دستگیر شد، تاکنون بارها به دلیل مشکلات سلامتی و عدم دسترسی به درمان تخصصی، در وضعیت بحرانی پزشکی قرار گرفته است.
یحیی ناصری (نواصری): این فعال مدنی ماهها تحت بازجوییهای شدید در انفرادی قرار داشت. وی در فروردین ۱۳۹۹ در پی اعتراض به شرایط نامناسب بهداشتی زندان شیبان (همزمان با شیوع کرونا)، به انفرادی منتقل و از هرگونه ارتباط با خانواده محروم شد.
زهیر هلیچی (عبدالزهرا هلیچی): او در اوایل دهه بیست زندگی خود دستگیر و با اتهاماتی نظیر «اقدام علیه امنیت ملی» و «محاربه» به حبس ابد محکوم شد. سپری شدن بهترین سالهای جوانی در زندان و محرومیت مطلق از حقوق مدنی، از برجستهترین موارد نقض حقوق این زندانی است.
عبدالامام زائری: وضعیت جسمانی این زندانی به دلیل ابتلا به بیماریهای حاد گوارشی و عفونتهای دهان و دندان بهطور مستمر رو به وخامت است. ممانعت مکرر مسئولان از اعزام وی به مراکز درمانی خارج از زندان، سلامت و جان او را با خطرات جدی مواجه کرده است
مبانی حقوقی برای لزوم آزادی فوری
با عنایت به تقلیل حکم این زندانیان به ۲۵ سال و یک ماه و سپری شدن ۲۱ سال از دوران حبس آنان، تداوم بازداشت این شهروندان عرب احوازی فاقد توجیه قانونی است.
طبق آییننامه کمیسیون عفو، تخفیف و تبدیل مجازات (مصوب قوه قضاییه)، محکومان به حبس ابد پس از تحمل مدت قابلتوجهی از مجازات (مانند ۱۰ سال برای عفو اولیه حبس ابد یا ۵ سال پس از تقلیل به ۱۵ سال)، امکان درخواست عفو و یا تخفیف مجدد را دارا هستند. از این رو، با توجه به تحمل بیش از دو دهه حبس، آزادی فوری این چهار زندانی بر اساس موازین انسانی، شرایط وخیم سلامتی و گذشت زمان طولانی محکومیت، به یک مطالبه جدی حقوق بشری تبدیل شده است.





